Autisme

Wat is autisme?

Autisme is een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Het komt voor op alle leeftijden. Autisme is een stoornis die niet overgaat. Het meest opvallend bij autisme is de stoornis in het contact met andere mensen. De stoornis is al aanwezig voor de geboorte, maar is voor het derde levensjaar vaak niet duidelijk zichtbaar. Autisme is een stoornis die niet genezen kan worden. Wel kunt u leren zo goed mogelijk om te gaan met de mogelijkheden en beperkingen die de stoornis met zich mee brengt.

Hoe kunt u autisme herkennen?

Iemand met autisme kan van veel verschillende dingen last hebben. De belangrijkste kenmerken van autisme zijn:

1. Beperkingen in de sociale interactie:
Bijvoorbeeld moeite hebben met verschillende vormen van non-verbaal gedrag, zoals oogcontact, lichaamshoudingen en gebaren. Het lukt kinderen met autisme daarnaast vaak niet om leeftijdsadequate relaties met leeftijdsgenoten op te bouwen en er is vaak een tekort in het spontaan proberen met anderen dingen te delen. Mensen met autisme houden zich vaak afzijdig. Of ze zoeken juist te veel contact, maar het blijft eenrichtingsverkeer. Vaak is er weinig wederkerigheid in het contact.

2. Beperkingen in de communicatie:
Vaak hebben kinderen met autisme een achterstand in de ontwikkeling van taal, of zijn ze beperkt in hun vermogen om een gesprek met anderen te beginnen. Sommige kinderen spreken niet of nauwelijks. Andere kinderen spreken op een eigenaardige manier. Bijvoorbeeld met een typisch stemgeluid, bijzondere woordkeus of veel herhalingen.

3. Stereotiepe patronen van gedrag en belangstelling:
Kinderen met autisme kunnen ergens overdreven intens in geïnteresseerd zijn, of kunnen belangstelling tonen voor een opvallend onderwerp. Vaak vinden autisten het fijn om volgens een vaste routine te handelen. Ze kunnen boos worden of in paniek raken wanneer er van deze routine afgeweken wordt. Daarnaast fladderen sommige kinderen met autisme met hun handen als ze opwinding voelen.

Het kan zijn dat uw kind veel van bovengenoemde kenmerken laat zien, maar dat u sommige dingen niet herkent bij uw kind. Om er zeker van te zijn dat uw kind autisme heeft, is het nodig dat er psychologisch onderzoek bij hem/haar wordt gedaan. Er wordt dan gekeken of de diagnose autisme gesteld moet worden. Binnen het autisme bestaan er meerdere stoornissen met elk hun eigen kenmerken. Een mildere vorm van autisme is PDD-NOS. Bij PDD-NOS doen zich dezelfde problemen voor als bij autisme, alleen in mindere mate. Toch kan PDD-NOS zich op een heel andere manier uiten dan Autisme. Het is belangrijk dat de juiste diagnose wordt gesteld als er inderdaad sprake is van een vorm van autisme, omdat u en uw kind dan het beste geholpen kunnen worden.

Wat lijkt er wel op maar is het niet?

Wat belangrijk is, is dat naar de oorzaak van het gedrag gekeken wordt. Bepaalde gedragingen komen bij meerdere stoornissen en problemen voor, maar worden ergens anders door veroorzaakt. Verlegen kinderen of voorzichtige kinderen bijvoorbeeld hebben niet meteen een vorm van autisme. Als je geremd bent of de neiging hebt veel op jezelf te zijn, maar je hebt er in het dagelijks leven geen grote problemen mee, dan is de kans dat je autisme hebt klein. En kinderen die erg verwaarloosd zijn, lijken in hun gedrag soms op kinderen met PDD-NOS.

Hoe vaak komt het voor?

Autisme komt voor bij 2 tot 5 personen per 10.000. PDD-NOS bij ongeveer 2 per 1000.

Wat is de oorzaak?

Er is nog geen duidelijke oorzaak voor autisme gevonden. Waarschijnlijk speelt erfelijkheid een belangrijke rol. Ook problemen tijdens de zwangerschap of rondom de geboorte worden in verband gebracht met autisme, evenals bepaalde stofwisselingsziekten.

Wat kunt u eraan doen?

Er is geen standaardbehandeling voor autisme. Per cliënt moet bekeken worden wat de sterke en zwakke kanten zijn en welke behandeling het best past. In een behandeling kunt u bijvoorbeeld leren om beter om te gaan met dingen die verkeerd gaan. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van psycho-educatie en psychotherapie. Een kind met autisme kan bepaalde vaardigheden aanleren door middel van speltherapie. Ook neurofeedback kan helpend zijn. Als uw kind autisme heeft, is het belangrijk dat zowel hij als u zich realiseert dat er sprake is van onmacht. Ook is het belangrijk dat u als ouder luistert naar uw kind wanneer hij ergens mee zit. Soms heeft u hulp nodig om goed te begrijpen wat voor uw kind lastig is, en om erachter te komen hoe u hem het beste kunt helpen.

Kinderen met autisme worden makkelijk overspoeld door alle prikkels die de hele dag op hen afkomen. Vooral sociale situaties zijn snel verwarrend. Het is daarom in de eerste plaats belangrijk hen te helpen met het meer ‘behapbaar' maken van deze continue informatiestroom. Dit kan door:

• het aantal prikkels te verminderen
• veel structuur aan te brengen, bijvoorbeeld door van tevoren kleren klaar te leggen
• regelmaat aan te houden: vaste tijden voor vaste activiteiten
• ingewikkelde taken te verdelen in kleinere, meer overzichtelijke taken
• duidelijk te zijn, voorspelbaar te zijn, consequent te zijn en regels vaker te herhalen